Ocena wpływu kryzysu gospodarczego na decyzje migracyjne Polaków nie jest prosta – pisze dr Paweł Kaczmarczyk, autor najnowszego biuletynu FISE poświęconego wpływowi kryzysu gospodarczego na migracje zarobkowe Polaków. – Wiadomo jednak, że w ostatnich latach zaczęły się krystalizować strategie migracyjne Polaków.
Kryzys istotnie zmienił migracje
Kryzys gospodarczy wpłynął na poszczególne kraje Unii w bardzo różny sposób. Dotyczy to zarówno krajów uczestniczących w masowych procesach migracji poakcesyjnych, czy to jako kraj wysyłający, czy tez przyjmujący migrantów. Według autora Biuletynu, dr Pawła Kaczmarczyka z Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego, zmiany ekonomiczne wywołane kryzysem w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Polsce i krajach nadbałtyckich mogły dokonać istotnych zmian w sferze migracji.
Krystalizacja strategii
Kaczmarczyk przywołuje znaną typologie migrantów z Polski, która dzieli ich na cztery typy: bociany, chomiki, poszukiwaczy i osiedleńców. Zdaniem badacza, kryzys wpłynął na każdą z tych grup w inny sposób. I tak np. „bociany”, czyli osoby, które regularnie przemieszczają się pomiędzy Polską a Wielką Brytanią, prawdopodobnie mniej intensywnie będą emigrować. Będą za to bardziej aktywne w Polsce. Z drugiej strony „osiedleńcy”, najbardziej skłonni do podjęcia decyzji o pozostaniu za granicą na zawsze, podejmą taką decyzję lub się w niej umocnią. Okres kryzysu spowodował więc krystalizowanie się decyzji i strategii migracyjnych Polaków.
Wyhamowanie migracji
Dane statystyczne pochodzące z brytyjskiego Systemu Rejestracji Pracowników (Workers Registration Scheme), które przedstawia autor Biuletynu, wynika, że napływ emigrantów z Polski na Wyspy wyhamował już pod koniec 2007 roku. Według dostępnych danych trend spadkowy utrzymywał się nadal w 2008 i 2009 roku.
Polscy migranci zaczęli reagować na zmiany ekonomiczne, co zaczęło skutkować migracjami powrotnymi. Dane z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności „wskazują, ze w kluczowym okresie miedzy 2 kwartałem 2008 a 2 kwartałem 2009 roku (decydująca była zwłaszcza pierwsza połowa 2009 roku) zasób polskich migrantów czasowych przebywających za granica zmniejszył się o około 110 tysięcy (ponad 21%!)”.
Powroty - szanse i wyzwania
Na koniec Biuletynu Paweł Kaczmarczyk rysuje szanse i wyzwania jakie powroty migrantów postawią przed polskim rynkiem pracy i systemem edukacji. Powracające pokolenie młodych migrantów przywiezie ze sobą kapitał doświadczeń zawodowych, kulturowych oraz kapitał finansowy, ale także problemy z reintegracja na rynku pracy i w społeczeństwie. Będzie to pole działań nie tylko dla instytucji państwowych, ale także organizacji pozarządowych.
Biuletyn FISE 3/2010 „Kryzys a decyzje migracyjne Polaków” do pobrania (plik .pdf) >
Więcej:
Biuletyn FISE „Migracje powrotne Polaków”
Biuletyn FISE „Migracje osób z wysokimi kwalifikacjami” >
Biuletyn FISE „Migracje sezonowe Polaków do Niemiec” >
Biuletyn FISE „Migracje niepełne” >
Biuletyn FISE „Współczesne migracje Polaków” >
Strona z pozostałymi biuletynami FISE >